سنسور سرعت گیربکس ماشین سنگین یکی از قطعات الکترونیکی مهم در سیستم انتقال قدرت است که با اندازه‌گیری سرعت چرخش شفت گیربکس، اطلاعات لازم را به ECU ارسال میکند و در عملکرد صحیح تعویض دنده، سرعت‌سنج و سیستم‌های کنترلی خودرو نقش دارد. خرابی این قطعه می‌تواند باعث اختلال در عملکرد گیربکس و افزایش هزینه‌های تعمیر شود. اگر قصد بررسی مشخصات یا خرید این قطعه را دارید، می‌توانید ضمن مقایسه قیمت لوازم یدکی ماشین سنگین، از مشاوره کارشناسان یدک پارت برای انتخاب قطعه مناسب خودروی خود استفاده کنید.
سنسور سرعت گیربکس چیست و چگونه کار میکند؟
سنسور سرعت گیربکس یک قطعه الکترونیکی است که اطلاعات مربوط به سرعت چرخش شفت گیربکس را به کامپیوتر خودرو (ECU) ارسال میکند. در کامیون‌های مدرن، این سنسور در کنار سایر قطعات الکترونیکی نقش مهمی در جمع‌آوری و انتقال اطلاعات مورد نیاز برای عملکرد صحیح بخش‌های مختلف خودرو دارد. در مقاله معرفی سنسورهای ماشین سنگین با انواع این قطعات و وظایف آنها آشنا می‌شوید. از جمله مهمترین وظایف سنسور سرعت کامیون می‌توان به تولید و ارسال سیگنال‌های سرعت به ECU، کمک به فرآیند تعویض دنده در خودروهای اتوماتیک، ارسال داده‌های مورد نیاز برای سرعت‌سنج، اندازه‌گیری مسافت طی‌شده و به‌روزرسانی کیلومترشمار، کمک به عملکرد سیستم کروز کنترل و بهبود عملکرد سیستم‌های ترمز اشاره کرد.
انواع سنسور سرعت گیربکس ماشین سنگین
همانطور که گفتیم سنسورهای سرعت دو دسته هستند:
سنسور سرعت گیربکس: این سنسور در داخل گیربکس و روی شفت خروجی نصب می شود تا دوران آن را اندازه گیری کند و به کامپیوتر ارسال کند.
سنسور سرعت چرخ ها: این سنسور روی چرخ ها نصب می شود تا سرعت لحظه ای چرخ ها را اندازه گیری کند و به عنوان ترمز ضدقفل عمل می کند. علاوه بر این سیستم کنترل کشش نیز به این سنسور وابسته است.
سنسورها بر اساس عملکردشان به دو گونه ی فعال و غیرفعال تقسیم می شوند که در ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت:
سنسور فعال: سنسور فعال برای عملکرد خود به ولتاژ خارجی ۰نیاز دارد تا سیگنال تولید کند مثلا یک مدار الکتریکی با میدان مغناطیسی . این سنسور در سرعت های پایین نیز عملکرد بهتری دارد از این رو در سیستم کنترل پایداری و ترمز ضد قفل اهمیت زیادی دارد.
به عنوان مثال سنسور دمای آب ماشین سنگین معمولاً در دسته سنسورهای فعال قرار می‌گیرد.
سنسور غیرفعال: این سنسور برخلاف سنسور فعال نیازی به ولتاژ خارجی ندارد بلکه بر اساس اصل القای مغناطیسی عمل می کند در واقع حرکت دورانی شفت باعث ایجاد شار مغناطیسی شده و سیگنالها را به Ecu ارسال می کند.
علائم خرابی سنسور گیربکس
از آنجا که سنسور سرعت گیربکس نقش مهمی در سیستم انتقال قدرت و ایمنی خودرو دارد، باید علائم خرابی آن را بررسی کرد تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری شود. از بارزترین این علائم می‌توان به تعویض دنده‌های نامناسب در سرعت‌های کم و زیاد اشاره کرد. همچنین ممکن است سرعت‌سنج خودرو از کار بیفتد یا کیلومترشمار مقادیر اشتباهی را نشان دهد. روشن شدن چراغ چک در سرعت‌های مختلف نیز از دیگر نشانه‌های احتمالی خرابی سنسور گیربکس است. لرزش‌های غیرعادی هنگام شتاب‌گیری، اختلال در عملکرد سیستم کروز کنترل، کاهش توان ترمزگیری، خاموش شدن خودرو هنگام ترمزگیری شدید، افت راندمان موتور و افزایش مصرف سوخت نیز می‌توانند از علائم خرابی سنسور سرعت باشند. البته این نشانه‌ها ممکن است به خرابی سایر قطعات الکترونیکی نیز مربوط باشند؛ برای مثال، سنسور فشار روغن ماشین سنگین نیز در صورت اختلال می‌تواند عملکرد صحیح موتور را تحت تأثیر قرار دهد.
روش عیب‌یابی سنسور گیربکس ماشین سنگین
وجود مشکل در خرابی سنسور گیربکس همیشه مربوط به سنسور نیست و مشکلات متعددی مانند سیم‌کشی، سوکت اتصال، ECU یا حتی قطعات مربوط به سیستم ABS است، وجود دارد. از این رو باید چند مرحله عیب یابی انجام شود تا علت اصلی مشخص شود.
بررسی خطا با دستگاه دیاگ: این دستگاه کدهای خطا را بررسی کرده و مشخص می کند مشکل در سنسور گیربکس است یا سنسور چرخ، ارتباط با سنسور قطع می شود یا نه، و یا مشکل در دریافت اطلاعات اشتباه توسط سیستم ABS است.
بررسی ظاهری سنسور : برخی مشکلات با اتصالات و سیم کشی درست برطرف می شوند مثلا پارگی یا پوسیدگی سیم ها، سالم بودن سوکت سنسور، نبود صربه روی بدنه ی سنسور.
بررسی عملکرد سنسور هنگام حرکت : با اتصال دستگاه دیاگ تعمیرکار پی به وجود مشکل در مقدار سرعت ثبت شده در هنگام حرکت می شود . اگر سرعت ثبت نشود یا اتصالی داشته باشد مشکل در سنسور یا همان مسیر ارتباطی است.
بررسی فاصله سنسور با چرخ یا قطعه محرک: فاصله ی نامناسب سنسوربا رینگ ABS یا قطعه ی چرخان اطلاعات را اشتباه ارسال می کند و باعث بروز مشکل می شود.
راهنمای خرید سنسور گیربکس
برای خرید سنسور گیربکس ماشین سنگین که مناسب خودروباشد، فقط نام یا ظاهر خودروکافی نیست . سنسورها بر اساس ساختار، ابعاد، نوع سوکت ومشخصات الکتریکی در خودروهای مختلف ، متفاوت هستند. به همین دلیل به نکات زیر توجه کنید:
تطبیق سنسوربا مدل گیربکس: این مهمترین نکته در هنگام خرید است چرا که در طول عمر سنسور تاثیر مستقیمی دارد.
بررسی شماره ی فنی: تطبیق شماره فنی سنسور جدید با قبلی احتمال اشتباه را کاهش می دهد.
توجه به نوع سنسور: از آنجا که سنسورها بر اساس نوع آنها (سنسور با اثر القایی و سنسور با اثر هال) متفاوت هستند بهتر است سنسوری با سازگاری بالا خریداری شود تا در عملکرد سیستم خللی وارد نشود.
بررسی کیفیت ساخت و برند تولیدکننده: کیفیت قطعات و استانداردهای تولید قبل از خرید باید مورد بررسی قرار گیرد.
بررسی سوکت، ابعاد و محل نصب: توجه به این مرحله ضروریست چرا که ممکن است سنسورها بر اساس ظاهر شبیه به هم باشند اما از نظر نحوه نصب و مشخصات الکتریکی متفاوت باشند.
دریافت مشاوره تخصصی پیش از خرید: حتما قبل از خرید با کارشناس فنی مشورت کنید تا انتخاب دقیق تری داشته باشید.
سنسور گیربکس تراکسون ZF - کد: 0501340705
سنسور جرم ورودی هوا مان سنسور صلیبی مان - کد: 0538009203
سنسور سرعت گیربکس اسکانیا 4 فیش تخت - کد: 1853436
جمع‌بندی
سنسور سرعت گیربکس یکی از مهمترین قطعات در انتقال قدرت خودرو است که هم سرعت چرخ ها و هم سرعت گیربکس را اندازه گیری می کند تا در عملکرد سیستم اختلال ایجاد نشود چرا که عملکرد صحیح سنسور سرعت در تعویض به موقع دنده و فشار سیستم نقش مهمی دارد. بروز علائمی مانند تعویض نامنظم دنده، ضربه زدن گیربکس، اختلال در نمایش سرعت و روشن شدن چراغ چک می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل در سنسور یا مدار مربوط به آن باشد. با این حال، تشخیص قطعی خرابی باید از طریق بررسی کدهای خطا، سیم‌کشی و تست تخصصی انجام شود.
